Hydraulische vijzels gebruiken vloeistofdruk om met een beperkte bedieningskracht een grote hefkracht te ontwikkelen. Ze dienen voor het gecontroleerd verticaal heffen, positioneren en laten zakken van machines, voertuigen en constructiedelen. Een potvijzel of fleskrik combineert een verticale cilinder met een compacte voetafdruk en wordt onder een voldoende sterk aangrijppunt geplaatst.
Bouwhoogte, hefweg en capaciteit
Kies op basis van nominale capaciteit, minimale bouwhoogte, hydraulische hefweg, maximale hoogte en opstelruimte. Een verstelbare top kan vrije ruimte mechanisch overbruggen zonder hydraulische slag te gebruiken. Is er te weinig plaats voor een potvijzel, dan biedt een hydraulische teenvijzel een lager aangrijppunt. Zonder hydraulisch systeem kan een dommekracht worden overwogen.
Veilig gebruik en onderhoud
Plaats de vijzel verticaal op een harde, vlakke en draagkrachtige ondergrond. Ondersteun de voet volledig en neem de last centraal op de plunjer op. Test pomp en aflaatventiel eerst zonder belasting en hef daarna enkele millimeters om de stabiliteit te controleren. Open het aflaatventiel langzaam bij het neerlaten en borg de last mechanisch voordat eronder wordt gewerkt. Controleer identificatie, capaciteit, voet, cilinder, plunjer, pomp en bediening. Stel het toestel buiten gebruik bij lekkage, vervorming, corrosie of ongecontroleerd zakken.
Normen en wettelijke context
EN 1494 behandelt technische veiligheidsvoorwaarden voor mobiele en verplaatsbare vijzels. Voor beroepsmatig gebruik geldt in België daarnaast Boek IV, Titel 4 van de Codex over het welzijn op het werk en een periodieke controle door een bekwame persoon. Een EDTC-keuring is niet automatisch voor iedere hydraulische vijzel verplicht; dit hangt af van de concrete constructie en toepassing volgens artikel 267 ARAB.